Ngôn ngữ yêu thương thứ 1: LỜI KHEN NGỢI

Ngôn ngữ Tâm lý học là ngành chuyên nghiên cứu về ảnh hưởng của ngôn ngữ đến tính cách con người. Hầu như tất cả chúng ta đều chịu ảnh hưởng từ những gì ta thường nghe hàng ngày. 

Nhiều người may mắn được trưởng thành trong môi trường ngôn ngữ lành mạnh; được nghe những ngôn từ vui tươi và êm đẹp. Nhưng một số khác thì lại lớn lên trong môi trường ngôn ngữ tiêu cực. Khi ấy, giữa hai nhóm người này sẽ có sự khác biệt lớn trong tính cách cũng như cách thức hành động. Thành ngữ của người Do Thái không nói quá khi cho rằng: “Cái lưỡi có sức mạnh định đoạt sống chết”. 

Chính vì vậy, việc “lời khen ngợi” trở thành một trong năm ngôn ngữ yêu thương là điều hoàn toàn dễ hiểu. Những người lớn lên trong môi trường ngôn ngữ tiêu cực sẽ gặp nhiều khó khăn khi học cách bày tỏ tình yêu thương và nói những lời khen ngợi. Đối với nhiều người, điều này đồng nghĩa với việc họ phải học cả một hệ thống từ ngữ mới đồng thời xóa bỏ những từ ngữ không tốt cứ chực tuôn ra khỏi miệng. Việc này còn đòi hỏi họ phải học cách lắng nghe những lời khen ngợi của người khác. 

Có thể đó không phải là ngôn ngữ tình yêu chủ yếu của bạn, nhưng hãy nhớ rằng tất cả mọi người đều thích được nghe những lời khen ngợi. Vậy thì làm thế nào để sử dụng ngôn ngữ này hiệu quả nhất?

Đối với nhiều người, đây được xem như là “tiếng mẹ đẻ” của họ. Họ lớn lên trong môi trường ngôn ngữ lành mạnh, được nghe nhiều lời khen ngợi ngay từ khi còn nhỏ. Với họ, việc sử dụng ngôn ngữ tình yêu này tương đối dễ vì họ đã được thực hành nó từ trước đó nhiều năm. Những người này được xem là người ủng hộ bởi họ đã không ngừng cổ vũ, khích lệ và thể hiện lòng biết ơn của mình đối với người khác…

Những biểu hiện khác của lời khen ngợi

Lời động viên
Lời khen ngợi là một trong năm ngôn ngữ tình yêu cơ bản. Tuy nhiên, ngôn ngữ này có rất nhiều cách thức biểu hiện khác nhau. Trong trường hợp của Brian, chúng ta tập trung chủ yếu vào lời cảm ơn: thể hiện thái độ biết ơn chân thành đối với sự tận tụy người khác dành cho mình. Nhưng ngoài ra, ngôn ngữ yêu thương này còn có lời động viên. Từ “động viên” có nghĩa là ”truyền cảm hứng để người khác có thêm lòng dũng cảm”. Cuộc sống của mỗi người đều có những mặt bất an. Nếu không đủ dũng khí để vượt qua, chúng ta sẽ không thể đạt được điều mình mong muốn.
Trong mỗi người đều tiềm ẩn một số khả năng đặc biệt chờ được đánh thức bởi lời động viên từ người thân hoặc bạn bè họ. Nếu một người quen nào đó của bạn muốn trở thành diễn viên và bạn thấy họ có tiềm năng, vậy tại sao bạn không khuyến khích họ khám phá niềm đam mê đó? Hãy nói với họ rằng bạn đang nghĩ đến ngày họ làm được điều đó. Nếu họ không có kinh nghiệm, hãy khuyến khích họ tham gia vào khóa học nào đó. Nếu họ đã có chút kinh nghiệm diễn xuất, hãy khuyến khích họ tham gia thử vai trong một nhà hát nhỏ. Lời động viên chân thành từ một người bạn có thể tạo ra những khác biệt vô cùng lớn lao.
Lời ghi nhận
Kế tiếp là lời ghi nhận: Công nhận thành quả của người khác. Dù ít dù nhiều thì mỗi người đều đã từng đạt được thành công. Chúng ta luôn đặt ra cho mình những mục tiêu cụ thể. Khi đạt được mục tiêu đó, nhu cầu cơ bản của chúng ta là được người khác công nhận. Các lĩnh vực điện ảnh, âm nhạc có giải thưởng như Oscar, Grammy, Dove hay Country Music…; những sự kiện thể thao thì có cúp hoặc huy chương; các doanh nghiệp thì có bằng khen. Đó đều là những giải thưởng mang tính chất ghi nhận và tôn vinh các thành quả mà những người nhận giải đã đạt được.
Chúng ta thích được nghe ai đó nói rằng: ”Tuyệt lắm, tôi rất thích điều đó. Bạn làm tốt lắm”. Điều gì sẽ xảy ra nếu mỗi ngày chúng ta đều khen ngợi nhau một cách chân thành thay vì chỉ trích sai lầm của người khác một cách thiếu xây dựng?
Thế giới của những người độc thân luôn có rất nhiều cá nhân xuất sắc đáng được khen ngợi. Đó là những người mẹ đơn thân đã hoàn thành tuyệt vời vai trò trụ cột gia đình; những người vượt qua nỗi đau đổ vỡ và vẫn tin yêu cuộc sống; những người đang chiến đấu với bệnh ung thư nhưng vẫn giữ được thái độ tích cực; những người chưa từng kết hôn dành thời gian và sức lực giúp đỡ những người bất hạnh. Họ đã không ngừng nỗ lực để giúp đỡ người khác. Và họ xứng đáng được ghi nhận.
Lời tử tế
Một biểu hiện khác của lời khen ngợi là lời tử tế. Điều này không chỉ liên quan đến điều bạn muốn nói mà cả cách bạn diễn đạt nữa. Cùng một câu nhưng tùy vào cách nói của bạn có thể mang nhiều ý nghĩa khác nhau. Chẳng hạn, khi câu ”Tôi yêu bạn” được nói với thái độ dịu dàng thì nó sẽ chuyển tải thông điệp yêu thương thật sự. Trong khi đó, với câu ”Tôi yêu anh?” lại mang hàm ý khác. Dấu chấm hỏi đã thay đổi hoàn toàn ý nghĩa của câu nói này. Đôi lúc, lời nói của ta mang một nghĩa nhưng cách nói của ta lại làm cho người khác hiểu theo nghĩa khác. Lời nói của ta luôn chuyển tải những thông điệp kép. Người nghe sẽ hiểu thông điệp của ta thông qua giọng nói chứ không phải qua từ ngữ mà ta sử dụng. Khi bạn nói với người chung phòng của mình bằng một giọng càu nhàu: ”Tối nay tôi rửa bát cũng được” thì câu nói này sẽ không được đón nhận như một biểu hiện của tình yêu thương. Nhưng khi ta chia sẻ niềm đau hoặc thậm chí cả sự giận dữ của mình bằng thái độ nhẹ nhàng thì đó vẫn được xem
là một biểu hiện của tình yêu. Người nói muốn người nghe hiểu được ý của mình để từng bước xây dựng nền tảng cho mối quan hệ của hai người. Nếu những lời này được nói với âm lượng lớn cùng ngữ điệu khắc nghiệt thì nó sẽ được xem như một biểu hiện của sự kết tội và chỉ trích. Thái độ khi nói đóng vai trò rất quan trọng trong giao tiếp. Một nhà hiền triết cổ đại từng nói
rằng: ”Lời đáp dịu dàng có thể xóa tan sự giận dữ”. Khi một đồng nghiệp của bạn giận dữ và nói ra những lời cay độc, nếu bạn chọn cách yêu thương họ thì bạn sẽ không đáp lại bằng những lời nóng nảy. Khi đó, bạn sẽ dùng thái độ bình tĩnh để tiếp nhận thông tin trong lời nói cũng như cảm xúc của người ấy. Bạn sẽ đặt mình vào vị trí của họ, nhìn sự việc theo cách của họ rồi nhẹ nhàng bày tỏ sự cảm thông của mình. Nếu bạn làm sai, bạn hãy sẵn sàng đón nhận sự thật ấy và xin người đó tha thứ. Nếu quan điểm của người ấy khác với bạn, bạn hãy từ tốn diễn đạt cách nhìn của mình. Bạn nên tìm kiếm sự thấu hiểu và hòa giải chứ không phải khăng khăng chứng minh tính đúng đắn trong cách nhìn nhận của mình. Và đó chính là tình yêu chín chắn.
Sự tha thứ
Giải quyết tổn thương và giận dữ theo chiều hướng tích cực là điều vô cùng cần thiết khi sử dụng ngôn ngữ yêu thương Lời khen ngợi. Thông thường, lời nói sẽ thể hiện cảm xúc của ta. Nếu không khéo léo giải quyết vấn đề khi bị tổn thương và giận dữ, ta có thể sẽ gây gổ với người khác và nói ra những lời nói gây bất hòa nhiều hơn.
Con người không ai hoàn hảo cả. Chính vì thế, đôi lúc ta sẽ nói hoặc làm những việc khiến người khác bị tổn thương. Chúng ta không thể xóa bỏ quá khứ mà chỉ có thể thừa nhận sai lầm của mình và cố gắng khắc phục nó. Chúng ta có thể cầu xin sự tha thứ của người đã bị ta làm tổn thương. Và một khi đã được tha thứ, hãy cố gắng bù đắp lại sai lầm của mình. ”Tôi có thể làm gì để bù đắp nỗi đau tôi đã gây ra cho anh?” là một câu hỏi rất đáng trân trọng.
Khi một ai đó có lỗi với tôi, nếu người đó thừa nhận sai lầm và xin được tha thứ, tôi sẽ phải chọn lựa giữa việc tha thứ và đòi hỏi công bằng. Nếu tôi chọn công bằng và có hành động trả đũa lại người ấy thì tôi đã tự biến mình thành quan tòa còn người kia là phạm nhân. Nếu tôi chọn tha thứ thì cả hai sẽ có thể hòa giải.
Rất nhiều người phá hỏng ngày mới của mình chỉ vì luôn nghĩ đến những điều đã xảy ra ngày hôm trước. Họ mang thất bại của ngày hôm qua sang ngày hôm nay và vô tình bôi đen một ngày mà lẽ ra có thể là rất tuyệt vời. Một khi sự thù hận còn hiện diện trong trái tim con người thì họ sẽ không thể nói ra những lời khen ngợi với người khác được. Điều tốt nhất ta có thể làm với những thất bại trong quá khứ là hãy bỏ lại chúng phía sau.
Có thể điều gì đó xảy ra khiến tôi đau đớn và sẽ còn tiếp tục đau đớn. Nhưng, hoặc là người đó nhận ra lỗi lầm và tôi chọn cách tha thứ; hoặc là họ vẫn tiếp tục hành vi sai trái ấy và tôi buộc phải để họ cho Thượng đế phán xét. Nhưng chắc chắn là tôi không thể để hành vi của người đó phá hỏng cuộc đời tôi được.
Bỏ mặc người đó không phải là tha thứ. Tha thứ là đáp lại một lời thú nhận. Nó giải phóng con người khỏi cảm giác tổn thương và giận dữ. Đó là sự chọn lựa yêu thương người khác dù họ có đối xử không công bằng với ta. Có thể điều này không giúp cứu vãn mối quan hệ nhưng nó sẽ mang đến cho ta một cuộc sống bình yên và đầy tình yêu thương.
Nếu muốn thương yêu người khác, bạn cần phải cẩn trọng khi nói chuyện với họ. Điều bạn muốn nói và cách bạn nói sẽ ảnh hưởng đến những mối quan hệ mà bạn đang có. Lời khen ngợi sẽ giúp bạn củng cố các mối quan hệ của mình, còn lời chỉ trích chỉ phá hỏng chúng mà thôi. Hãy nhớ, tình yêu là một sự lựa chọn. Đó là chọn yêu thương người khác.

Những điều cần suy ngẫm

1. Bạn có nhận được nhiều lời khen ngợi từ bố mẹ không?
2. Bạn có thấy dễ dàng nói lời yêu thương với bố mẹ không? Vì sao?
3. Nếu bạn cảm thấy khó khăn, bạn có nghĩ đây là lúc nên chủ động nói những lời yêu thương với bố mẹ không?
4. Bạn có thể nói lời khen ngợi một cách thoải mái với mọi người không?
5. Có mối quan hệ nào bạn muốn cải thiện không? Bạn có nghĩ việc nói lời khen ngợi sẽ giúp bạn làm được điều đó không?

{ Trích sách 5 ngôn ngữ tình yêu ( The Five Love Languages)  – tác giả Gary Chapman }

Link mua sách : https://shope.ee/30IWSZIRMa